मशीन माहिती देईल; माणुसकीचे संस्कार शिक्षकच घडवतील

मुंबई : कृत्रिम बुद्धिमत्ता, संगणक आणि सोशल मीडियाच्या युगात माहितीचा महापूर सहज उपलब्ध आहे. तंत्रज्ञान काही सेकंदांत जगभरातील माहिती देऊ शकते; मात्र हताश विद्यार्थ्याच्या डोळ्यांतील अश्रू पुसून त्याला आत्मविश्वास देण्याचे आणि त्याच्यात विवेक, माणुसकी व नैतिक मूल्ये रुजविण्याचे सामर्थ्य केवळ शिक्षकांकडेच आहे. त्यामुळे देशाचा बौद्धिक आणि नैतिक पाया भक्कम करण्यात शिक्षकांची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची आहे, असे प्रतिपादन मुंबईच्या महापौर रितू तावडे यांनी केले. याचवेळी आदर्श शिक्षक महापौर पुरस्काराची रक्कम पुढील वर्षापासून ११ हजारांवरून २५ हजार रुपये करण्यात येईल, अशी महत्त्वपूर्ण घोषणाही त्यांनी केली.
बृहन्मुंबई महानगरपालिकेच्या वतीने भायखळा येथील वीरमाता जिजाबाई भोसले वनस्पती उद्यान व प्राणिसंग्रहालयातील पेंग्विन सभागृहात शुक्रवारी (२४ ऑक्टोबर) आयोजित ‘आदर्श शिक्षक महापौर पुरस्कार २०२५-२६’ वितरण सोहळ्यात महापौर बोलत होत्या. यावेळी विविध शैक्षणिक उपक्रमांच्या माध्यमातून विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण विकासासाठी योगदान देणाऱ्या ५० उपक्रमशील शिक्षकांचा गौरव करण्यात आला.
तंत्रज्ञान माहिती देईल; संस्कारांची जबाबदारी शिक्षकांचीच!
महापौर तावडे म्हणाल्या की, जग वेगाने बदलत असून कृत्रिम बुद्धिमत्ता, संगणक आणि सोशल मीडियाच्या माध्यमातून माहितीचे प्रचंड विश्व मुलांसाठी एका क्लिकवर उपलब्ध झाले आहे. मात्र, मशीन माहिती देऊ शकते; जीवनाला विवेक आणि माणुसकी देऊ शकत नाही. एखाद्या निराश बालकाच्या पाठीवर विश्वासाचा हात ठेवून ‘तू हे करू शकतोस’ असे सांगण्याचे काम कोणताही अल्गोरिदम करू शकत नाही. हे सामर्थ्य शिक्षकांच्या संवेदनशीलतेत आणि त्यांच्या मार्गदर्शनात आहे.

विकसित भारत २०४७ चे स्वप्न साकार करण्यासाठी आजच्या शिक्षकांनी केवळ परीक्षा घेणारे किंवा पाठांतर करवून घेणारे न राहता विद्यार्थ्यांच्या कल्पकतेला पंख देणारे मार्गदर्शक बनले पाहिजे. शिक्षण म्हणजे केवळ गुणांची चढाओढ नाही. विद्यार्थ्यांचे मानसिक आरोग्य, आनंद आणि संवेदनशीलताही तितकीच महत्त्वाची आहे. महानगरपालिका शाळांमधून बाहेर पडणारा प्रत्येक विद्यार्थी केवळ हुशारच नव्हे, तर आनंदी, तणावमुक्त आणि जबाबदार नागरिक बनला पाहिजे, यासाठी शिक्षकांनी प्रयत्न करावेत, असे आवाहनही त्यांनी केले.
पुरस्काराच्या रकमेत दुपटीहून अधिक वाढ
महानगरपालिकेकडून शिक्षण क्षेत्रात उल्लेखनीय कामगिरी करणाऱ्या शिक्षकांना प्रत्येकी ११ हजार रुपयांचे पुरस्कार मानधन दिले जाते. या रकमेत वाढ करण्याची मागणी शिक्षण समितीच्या अध्यक्ष राजेश्री शिरवडकर यांनी सोहळ्यात केली. त्याला प्रतिसाद देताना महापौर तावडे यांनी पुढील वर्षापासून पुरस्काराची रक्कम २५ हजार रुपये करण्यात येईल, अशी घोषणा केली. या घोषणेचे उपस्थित शिक्षकांनी टाळ्यांच्या गजरात स्वागत केले.
शिक्षकांच्या मेहनतीतून घडते शहर आणि देशाची जडणघडण
उपमहापौर संजय घाडी यांनी शिक्षण आणि शिक्षकांचे समाजाच्या जडणघडणीतील योगदान अधोरेखित केले. मुंबईच्या विकासात महानगरपालिका शाळांमधील शिक्षक आणि विद्यार्थ्यांचाही मोठा वाटा असल्याचे सांगत त्यांनी पुरस्कारप्राप्त शिक्षकांचे आणि त्यांच्या कुटुंबीयांचे अभिनंदन केले.
शिक्षण समितीच्या अध्यक्ष राजेश्री शिरवडकर यांनी शिक्षक हा विद्यार्थ्यांचा गुरू असण्यासोबतच पालकही असतो, असे सांगितले. कृत्रिम बुद्धिमत्ता कितीही प्रगत झाली, तरी ती शिक्षकांची जागा घेऊ शकत नाही. पुरस्कारासाठी घेण्यात आलेल्या मुलाखतींमध्ये शिक्षकांनी सादर केलेले नावीन्यपूर्ण उपक्रम आणि विद्यार्थ्यांना घडविण्यासाठी घेतलेले परिश्रम कौतुकास्पद असल्याचे त्यांनी नमूद केले.
स्थापत्य समिती (शहर) अध्यक्ष यामिनी जाधव यांनी महानगरपालिका शाळांमधील शिक्षक विद्यार्थ्यांच्या विकासासाठी घेत असलेल्या मेहनतीचे कौतुक केले. याच मेहनतीच्या बळावर महानगरपालिका शाळांतील विद्यार्थी विविध क्षेत्रांत उच्च पदांवर पोहोचत असल्याचे त्यांनी सांगितले.
उपायुक्त (शिक्षण) डॉ. प्राची जांभेकर यांनीही शिक्षकांच्या नावीन्यपूर्ण उपक्रमांचे कौतुक करत शाळा आणि विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण विकासासाठी ते घेत असलेल्या प्रयत्नांतून इतर शिक्षकांनी प्रेरणा घ्यावी, असे आवाहन केले.
५० उपक्रमशील शिक्षकांचा सन्मान
सन २०२५-२६ च्या आदर्श शिक्षक महापौर पुरस्कारांसाठी महानगरपालिकेच्या प्राथमिक व विशेष शिक्षकांसह माध्यमिक शाळा, खासगी अनुदानित आणि विनाअनुदानित शाळांतील शिक्षकांच्या मुलाखती घेण्यात आल्या होत्या. त्यातून निवड झालेल्या ५० उपक्रमशील शिक्षकांना पुरस्कार प्रदान करून गौरविण्यात आले.
या कार्यक्रमाला उपमहापौर संजय घाडी, शिक्षण समिती अध्यक्ष राजेश्री शिरवडकर, स्थापत्य समिती (शहर) अध्यक्ष यामिनी जाधव, सी आणि डी प्रभाग समिती अध्यक्ष आकाश पुरोहित, नगरसेविका उर्मिला पांचाळ, राजेश्री भाटणकर, मेहजाबीन अतीक अहमद खान, राष्ट्रपती पुरस्कारप्राप्त शिक्षक दत्तात्रेय वारे गुरुजी, उपायुक्त (शिक्षण) डॉ. प्राची जांभेकर, शिक्षणाधिकारी सुजाता खरे आणि कीर्तीवर्धन किरीतकुडवे आदी मान्यवर उपस्थित होते.
बातमी अधिक संक्षिप्त आणि वृत्तप्रधान करा
शीर्षक अधिक टोकदार आणि आकर्षक करा
पुनरुक्ती कमी करून मजकूर घट्ट करा