जन्म-मृत्यू-विवाह प्रमाणपत्र आता अवघ्या ३ दिवसांत! BMCच्या नागरी सुविधा केंद्रांतून ऑनलाइन अर्ज;
जन्म दाखल्यात बाळाचे नावही ३ दिवसांत जोडता येणार जुन्या दाखल्यांचे QR कोड प्रमाणपत्रात रूपांतर; दुरुस्तीसाठी मात्र २५ दिवसांची मुदत
मुंबई : प्रतिनिधी
जन्म, मृत्यू किंवा विवाह प्रमाणपत्रासाठी महापालिका कार्यालयांच्या फेऱ्या मारणाऱ्या मुंबईकरांना मोठा दिलासा मिळणार आहे. नवीन जन्म, मृत्यू आणि विवाह प्रमाणपत्रासाठी अर्ज केल्यानंतर प्रमाणपत्र अवघ्या तीन कार्यालयीन दिवसांत उपलब्ध करून देण्याची सुविधा सुरू करण्यात आली आहे. विशेष म्हणजे, जन्मानंतर १५ वर्षांच्या आत बालकाच्या जन्म प्रमाणपत्रात नावाची नोंद करण्यासाठी अर्ज केल्यास त्याचे प्रमाणपत्रही तीन कार्यालयीन दिवसांत मिळणार आहे.
बृहन्मुंबई महानगरपालिकेच्या प्रशासकीय कार्यालयांतील नागरी सुविधा केंद्रांमध्ये (CFC) जन्म-मृत्यू नोंदणी (RBD) पोर्टलच्या माध्यमातून जन्म व मृत्यू नोंदणीसह विविध प्रकारच्या दुरुस्ती अर्जांची स्वीकृती सुरू करण्यात आली आहे. त्यामुळे नागरिकांना संबंधित विभागांच्या कार्यालयांमध्ये वारंवार चकरा मारण्याची गरज कमी होणार आहे.
कोणत्या सेवेसाठी किती दिवस?
महापालिकेने विविध सेवांसाठी कालमर्यादा निश्चित केली आहे.
नवीन जन्म प्रमाणपत्र : ३ कार्यालयीन दिवस
नवीन मृत्यू प्रमाणपत्र : ३ कार्यालयीन दिवस
नवीन विवाह प्रमाणपत्र : ३ कार्यालयीन दिवस
जन्म प्रमाणपत्रात बालकाचे नाव समाविष्ट करणे : ३ कार्यालयीन दिवस
विवाह प्रमाणपत्रातील दुरुस्ती : ३ कार्यालयीन दिवस
जन्म व मृत्यू प्रमाणपत्रातील दुरुस्ती : २५ कार्यालयीन दिवस
जुने जन्म-मृत्यू प्रमाणपत्र QR कोडयुक्त दाखल्यात रूपांतर : साधारण २५ कार्यालयीन दिवस
जन्म दाखल्यात ‘या’ दुरुस्त्याही करता येणार
बालकाच्या जन्म प्रमाणपत्रातील आई-वडिलांच्या नावातील चूक, कायमस्वरूपी अथवा तात्पुरत्या पत्त्यातील दुरुस्ती, जन्मतारखेतील चूक, लिंगातील चुकीची नोंद आदींसाठी अर्ज करता येणार आहे. मृत्यू प्रमाणपत्रातील दुरुस्ती तसेच जुन्या प्रमाणपत्राचे QR कोडयुक्त प्रमाणपत्रात रूपांतर करण्याची सुविधाही उपलब्ध करून देण्यात आली आहे.
अर्जाचा मागोवा ‘युनिक आयडी’ने
नागरी सुविधा केंद्रात अर्ज केल्यानंतर नागरिकांना मिळणाऱ्या पोचपावतीवर युनिक आयडी नमूद केला जाणार आहे. या क्रमांकाच्या माध्यमातून अर्जाची स्थिती जाणून घेता येणार आहे. CFCमध्ये विविध सेवांसाठी आवश्यक कागदपत्रे आणि अर्ज प्रक्रियेची माहिती देणारे फलकही लावण्यात येत आहेत.
जुना दाखला आता QR कोडसह
जुने जन्म किंवा मृत्यू प्रमाणपत्र आता नवीन QR कोडयुक्त प्रमाणपत्रात रूपांतरित करता येणार आहे. यासाठी CFCमध्ये स्वतंत्र खिडकी उपलब्ध करून देण्यात आली आहे. जुन्या दाखल्याची मूळ प्रत सादर करावी लागेल. महापालिकेच्या विभागीय नोंदींमध्ये त्या दाखल्याची पडताळणी झाल्यानंतर QR कोडयुक्त प्रमाणपत्र दिले जाईल.
मात्र, जुनी नोंद स्थानिक पातळीवर उपलब्ध नसल्यास किंवा शोधण्यात अडचण आल्यास प्रमाणपत्र मिळण्यास अधिक वेळ लागू शकतो. अशा प्रकरणांत महापालिकेच्या नोंदींची पडताळणी करून पुढील कार्यवाही केली जाणार आहे.
तीन दिवसांची मुदत असली तरी काही बाबी महत्त्वाच्या
महापालिकेने प्रमाणित सेवा स्तर करारानुसार कालमर्यादा निश्चित केली असली, तरी CRS संकेतस्थळाची उपलब्धता, इंटरनेट सेवा, आवश्यक कागदपत्रांची पूर्तता, संबंधित विभागाचा कार्यभार तसेच जुन्या प्रमाणपत्रांसाठी आवश्यक मंजुरी यामुळे प्रत्यक्ष प्रमाणपत्र मिळण्यास काही वेळ लागू शकतो, असे स्पष्ट केले आहे.
या सर्व सेवांसाठी आवश्यक कागदपत्रे पूर्ण स्वरूपात सादर करणे बंधनकारक आहे.
आयुक्तांकडून जनजागृतीचे निर्देश
या नव्या सुविधेची नागरिकांना जास्तीत जास्त माहिती मिळावी, यासाठी व्यापक जनजागृती करण्याचे निर्देश महापालिका आयुक्त अश्विनी भिडे यांनी दिले आहेत. अतिरिक्त महानगरपालिका आयुक्त (शहर) प्राजक्ता वर्मा लवंगारे यांनीही नागरी सुविधा केंद्रांच्या परिसरात माहितीफलक लावण्यासह नागरिकांना अर्ज प्रक्रिया आणि आवश्यक कागदपत्रांची माहिती देण्याच्या सूचना दिल्या आहेत.
ही संपूर्ण कार्यवाही RBD Act, 1969 मधील कलम 15, सुधारित कायदा 2023 तसेच महाराष्ट्राचे मुख्य निबंधक, जन्म व मृत्यू यांच्या 18 जून 2026 रोजीच्या परिपत्रकानुसार करण्यात येणार आहे.
मुंबईकरांसाठी थोडक्यात : आता जन्म-मृत्यू-विवाह प्रमाणपत्रासाठी अर्ज करण्यापासून ते त्याची स्थिती तपासण्यापर्यंतची प्रक्रिया अधिक सुलभ होणार असून, नव्या प्रमाणपत्रासाठी तीन दिवस आणि दुरुस्तीसाठी २५ दिवसांची निश्चित सेवा कालमर्यादा देण्यात आली आहे.
